ผู้สร้างนครเชียงใหม่คือ พ่อขุนเม็งราย แห่งเมืองเชียงราย สร้างเมื่อพ.ศ.1839 เพื่อให้เป็นศูนย์กลางการปกครองอาณาจักร ล้านนาที่พระองค์ทรงรวบรวมมาได้ หลังรัชสมัยพ่อขุนเม็งราย

กษัตริย์ราชวงศ์เม็งรายปกครองนครเชียงใหม่สืบต่อกันมาหลายพระองค์ ซึ่งหลายยุคหลายสมัยได้ตกเป็นเมืองขึ้นของพม่าบ้าง กรุงศรีอยุธยาบ้าง จนถึงรัชสมัยสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช

นครเชียงใหม่ได้ตกเป็นเมืองขึ้นหรือประเทศราชของกรุงธนบุรี ต่อเลยมาจนถึงสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ สมัยพระบาทสมเด็จ พระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก

ทรงโปรดเกล้าฯแต่งตั้ง พระยากาวิละ ขึ้นเป็นเจ้าเมืองเชียงใหม่ พระยากาวิละ ได้ทำพิธี ราชาภิเษกสถาปนา ราชวงศ์กาวิละ หรือเจ้าเจ็ดตน ปกครองเมืองเชียงใหม่ มีอิสระ ในการบริหารบ้านเมือง

ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ มีการปฏิรูปการปกครอง ทรงรวบรวมหัวเมือง ประเทศราชเข้ากับอาณาจักรไทย

ยกเมืองเชียงใหม่ขึ้นเป็น มณฑลพายัพ ยกเลิกฐานะ เมืองประเทศราชของเชียงใหม่ โดยถือว่า เชียงใหม่เป็นส่วนหนึ่งของพระราชอาณาจักร

หลังจากเจ้าอินทรวิชยานนท์(พระบิดาเจ้าดารารัศมี) ถึงแก่พิราลัย อำนาจการปกครอง เป็นของข้าหลวงประจำเมืองเชียงใหม่ ซึ่งส่งขึ้นไปจากกรุงเทพฯ โดยที่เจ้าเมืองเชียงใหม่ไม่มีหน้าที่ปกครองบ้านเมือง แต่ยกย่อง ในฐานะประมุขเมืองเชียงใหม่

ต่อมาในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 7 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ ทรงยกเลิกตำแหน่ง เจ้าเมือง ฝ่ายเหนือทุก พระองค์โดยถือว่าตั้งแต่ พ.ศ.2469 เป็นต้นไปหากตำแหน่งเจ้าเมืองใดว่างลงจะไม่โปรดเกล้าฯแต่งตั้งขึ้นอีก ซึ่งเจ้าแก้วนวรัฐ เป็นเจ้าเมืององค์สุดท้าย ของเมืองเชียงใหม่ เจ้าแก้วนวรัฐถึงแก่พิราลัย เมื่อพ.ศ.2482

หลังการเปลี่ยนแปลงการปกครอง เมื่อพ.ศ.2475 ระบบมณฑลถูกยกเลิก เมืองเชียงใหม่ก็กลายมาเป็นจังหวัดเชียงใหม่นับแต่นั้นมา